Ο Χάρι Μαρκόπολος κέρδισε μια θέση στην Ιστορία ως ο επίμονος άνθρωπος που αποκάλυψε το σκάνδαλο Μέιντοφ, το μεγαλύτερο οικονομικό σκάνδαλο που έγινε ποτέ. Ο Μπέρνι Μέιντοφ, χρηματιστής υπεράνω πάσης υποψίας και από τους ιδρυτές του NASDAQ, κατάφερε με ένα σύστημα πυραμίδων να κλέψει περίπου 60 δισ. δολάρια, τα χρήματα που του εμπιστεύονταν μικροί και μεγάλοι επενδυτές επί είκοσι χρόνια.

Αυτές τις μέρες κυκλοφορεί το βιβλίο του Χάρι Μαρκόπολος με τίτλο «Κανείς δεν ήθελε ν’ ακούσει» και στα ελληνικά. Πρόκειται για μια συγκλονιστική περιγραφή για το πώς είχε στήσει τον ιστό του ο Μέιντοφ, για το πώς ανακάλυψε ο Μαρκόπολος την απάτη, πώς επανειλημμένα τον κατήγγελλε με τεκμήρια στην περίφημη αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των 3.000 υπαλλήλων, λαμβάνοντας ως απάντηση την πλήρη αδιαφορία -που οφειλόταν κυρίως στην τραγική, μέχρι γέλιου και δακρύων, ανικανότητά της.

Ο οικονομικός αναλυτής Μαρκόπολος μιλά σήμερα στον «ΑτΚ» όχι μόνο για τη συγκλονιστική υπόθεση Μέιντοφ, αλλά και για τα διαρκή οικονομικά εγκλήματα των τραπεζών και για τις δουλείες των κυβερνήσεων. Και προτείνει στην ελληνική κυβέρνηση να ζητήσει εδώ και τώρα αναδιαπραγμάτευση του χρέους, ακόμη και με το κόστος της επιστροφής στη δραχμή.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΚΑΚΗ ΜΠΑΛΗ

finance@ekdotiki.gr

Πώς ανακαλύψατε την απάτη του Μπέρνι Μέιντοφ;

Μια μέρα επέστρεψε από τη Νέα Υόρκη ο συνεργάτης μου Φρανκ Κέισι με ένα διαφημιστικό του αμοιβαίου του Μέιντοφ. Πέντε λεπτά ήταν κυριολεκτικά αρκετά για να δω ότι ήταν απάτη, για τέσσερις λόγους:

Πρώτον, ο Μέιντοφ έπρεπε να αγοράζει μετοχές που μόνον ανέβαιναν ή έστω έμεναν στάσιμες -που δεν έπεφταν ποτέ. Κανείς δεν το έχει επιτύχει αυτό στην Ιστορία.

Δεύτερον, η γραμμή απόδοσης του αμοιβαίου ανέβαινε ευθεία και σε γωνία 45 μοιρών. Τέτοιες αποδόσεις δεν υπάρχουν στο χρηματοπιστωτικό τομέα.

Τρίτον, πάνω από το 96% των μηνιαίων αποδόσεών του ήταν θετικές. Αυτό είναι ανάλογο με το να νικά η Εθνική Ελλάδας στα 96 από τα 100 ματς που παίζει. Θα ήταν μαγικό, εάν συνέβαινε, αλλά είναι εκτός πραγματικότητας.

Τέταρτον, οι αποδόσεις του ταυτίζονταν μόνο σε ποσοστό 6% με τις αποδόσεις των αγορών στις οποίες υποτίθεται ότι επένδυε.

Γιατί δεν άκουσε κανείς τις προειδοποιήσεις σας;

Απλώς, επειδή η απάτη ήταν πολύ μεγάλη για να την πιστέψουν. Οταν έστειλα τη δεύτερη προειδοποίηση, το Μάρτιο του 2001, ο Μέιντοφ ήταν έξι φορές μεγαλύτερος από κάθε άλλο γνωστό hedge fund στον πλανήτη. Διαχειριζόταν κάτι μεταξύ 12 και 20 δισ. δολαρίων, ενώ το επόμενο μεγαλύτερο fund μόλις δύο. Επιπλέον, λειτουργούσε τόσο… συνωμοτικά, ώστε οι περισσότεροι οικονομικοί ρεπόρτερ δεν ήξεραν καν ότι διαχειρίζεται fund. Ηξεραν μόνον ότι διαθέτει μια επιτυχημένη χρηματιστηριακή εταιρία, η οποία εμπορεύεται σχεδόν το 10% των μετοχών στις ΗΠΑ. Πίστεψαν, λοιπόν, ότι είναι υπερβολικά πλούσιος για να κλέψει.

Γιατί κυνηγήσατε τον Μέιντοφ;

Είμαι Ελληνας και δεν κλέβεις ποτέ έναν Ελληνα χωρίς να σε κυνηγήσει. Αυτή είναι η κουλτούρα μας. Ο πατέρας μου δε θα επέτρεπε σε κανέναν να κλέψει από το εστιατόριό του.

Ο Μέιντοφ έκλεβε πελάτες από την εταιρία μου στη Βοστόνη και δεν το ανεχόμουν. Ηταν αδύνατον να ανταγωνιστώ έναν απατεώνα, που έλεγε ψέματα στους πελάτες ότι τάχα θα κέρδιζαν πολλά με ελάχιστο ρίσκο και πολύ χαμηλή προμήθεια. Κανείς έντιμος μάνατζερ δεν μπορεί να ανταγωνιστεί αυτά τα ψέματα, ήταν αυτονόητο ότι οι πελάτες θα προτιμούσαν τον Μέιντοφ από τη δική μας υπόσχεση για χαμηλότερες αποδόσεις, μεγαλύτερο ρίσκο και υψηλότερη προμήθεια.

Γιατί γράψατε αυτό το βιβλίο; Για να νιώσετε δικαιωμένος ή για να πιέσετε για αλλαγές;

Η ομάδα μου κατάλαβε ότι ο Τύπος δεν ήταν σε θέση να αντιληφθεί το μέγεθος της υπόθεσης, επειδή οι δημοσιογράφοι δεν είναι ειδικοί σε θέματα αγορών. Επιπλέον, νιώσαμε ότι τα θύματα, οι ιστορικοί του μέλλοντος και το επενδυτικό κοινό αξίζουν να μάθουν την αλήθεια. Κανείς άλλος δε θα μπορούσε να πει την αληθινή ιστορία -γι' αυτό και γράψαμε το βιβλίο. Είτε θα τη γράφαμε εμείς ή θα δίναμε εκατοντάδες συνεντεύξεις για να δούμε να τυπώνονται εκατοντάδες διαφορετικές ιστορίες.

Μπορούν οι «απλοί» άνθρωποι να αλλάξουν οτιδήποτε σ’ αυτόν τον περίπλοκο χρηματοπιστωτικό κόσμο;

Μπορούν, και εγώ το απέδειξα. Κατ’ αρχάς χάρη στην κατάθεσή μου αντικαταστάθηκαν τα περισσότερα κορυφαία στελέχη της SEC (σ.σ.: η αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς). Δεύτερον, ο νόμος Dodd-Frank για τη μεταρρύθμιση των αγορών, που πέρασε τον Ιούλιο και από τα δύο σώματα του Κονγκρέσου, υιοθέτησε το πρόγραμμα του κωδωνοκρούστη που εισηγήθηκα. Αυτό σημαίνει περίπου ότι θα επιβραβεύονται με το 10%-30% των προστίμων στους απατεώνες αυτοί που επισημαίνουν στη SEC τις εταιρίες που κοροϊδεύουν το επενδυτικό κοινό.

Εκτιμάτε ότι η Ελλάδα θα χρεοκοπήσει; Και πώς σχολιάζετε τις αναλύσεις που λένε ότι οι ΗΠΑ είναι ακόμη πιο κοντά στην χρεοκοπία από μας;

Μην κάνετε το λάθος να πιστέψετε ότι η ΕΕ σώζει την Ελλάδα. Ο μηχανισμός στήριξης είναι μια καλυμμένη επιχείρηση διάσωσης για τις γαλλικές και γερμανικές τράπεζες, οι οποίες ανοήτως δάνεισαν λεφτά στην Ελλάδα, ενώ έπρεπε να ξέρουν ότι δε θα μπορούσαν να τα πάρουν πίσω. Η επιχείρηση διάσωσης έχει ως αποτέλεσμα οι Ελληνες πολίτες να είναι σκλάβοι αυτού του τεράστιου χρέους και οι γερμανικές και γαλλικές τράπεζες να πάρουν τα λεφτά τους και να γλιτώσουν τη δική τους χρεοκοπία. Χάρη σ’ αυτό το μηχανισμό οι Γάλλοι και Γερμανοί τραπεζίτες θα πάρουν πάλι τα μπόνους τους και δε θα πληρώσουν τις συνέπειες του απερίσκεπτου δανεισμού.

Δεν πρέπει να το ανεχθούν αυτό οι Ελληνες πολίτες. Πρέπει να απαιτήσουν άμεσα να τους διαγραφεί ένα σημαντικό μέρος του χρέους. Εάν η ΕΕ δεν αποδεχτεί αυτό το αίτημα, η Ελλάδα θα πρέπει να κηρύξει χρεοκοπία, να εγκαταλείψει την ευρωζώνη και να επιστρέψει στη δραχμή. Βεβαίως, αυτό σημαίνει ότι για αρκετά χρόνια μπορεί να της αρνηθούν το δανεισμό, αλλά τη χρεοκοπία την έχει δοκιμάσει και η Αργεντινή τον περασμένο αιώνα, άρα μπορεί να πετύχει. Εάν η επιλογή της είναι μεταξύ του να υπηρετεί τα συμφέροντα των ομίλων και τα συμφέροντα των πολιτών, η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να ταχθεί στο πλευρό των ανθρώπων.

Οσο για τις Ηνωμένες Πολιτείες, απέχουμε μόλις λίγα χρόνια από το να αντιμετωπίσουμε τη χρεοκοπία. Οπως η Ελλάδα, έτσι και οι ΗΠΑ ξοδεύουμε πολύ περισσότερο σε επιδοτήσεις και οφέλη απ’ όσα μαζεύουμε από τα φορολογικά έσοδα. Αυτό δεν μπορεί να διαρκέσει επ’ άπειρον και, αν η αμερικανική κυβέρνηση δε μειώσει τις δαπάνες και δεν αυξήσει τη φορολογία, θα ακολουθήσουμε το ελληνικό μονοπάτι και θα αναγκαστούμε να πάρουμε επώδυνα μέτρα για να εξυγιάνουμε τα δημοσιονομικά μας. Οπως η Ελλάδα, θα περάσουμε πρώτα πολλές κρίσεις, πριν αποφασίσουμε να δράσουμε. Και οι δύο λαοί έχουν κυβερνήσεις που ήταν διεφθαρμένες και πρόθυμες να ξοδέψουν χρήματα που δεν είχαν και δεν έπρεπε.

«Πάντα θα υπάρχουν απατεώνες σαν τον Μέιντοφ»

Αλλαξε τίποτε δύο χρόνια μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers; Πιστεύετε ότι οι G20 θέλουν και μπορούν να ελέγξουν τη σκοτεινή πλευρά των αγορών;

Οχι, οι χρηματοπιστωτικοί όμιλοι εξακολουθούν να έχουν υπερβολική επιρροή στις κυβερνήσεις. Οι G20 μοιάζει να είναι σκλάβοι των τραπεζών -και δουλεύουν περισσότερο για το συμφέρον των τραπεζιτών παρά για το όφελος των πολιτών τους. Οι περισσότερες μεγάλες τράπεζες στην Αμερική και την Ευρώπη έπρεπε να είχαν εθνικοποιηθεί, οι μέτοχοί τους να είχαν εξαφανιστεί, οι κάτοχοι ομολόγων να είχαν αποδεχτεί απώλειες, οι διευθύνοντες σύμβουλοι και οι μάνατζερ να είχαν απολυθεί, τα διοικητικά συμβούλια να είχαν αντικατασταθεί. Μόνο τότε οι κυβερνήσεις θα έπρεπε να αναχρηματοδοτήσουν τις τράπεζες και να τις ξαναβάλουν στο χρηματιστήριο μερικά χρόνια αργότερα. Αντ’ αυτού, αυτές οι τράπεζες σώθηκαν και τα βάρη μεταφέρθηκαν στις πλάτες των φορολογουμένων, κάτι που είναι εντελώς άδικο.

Οι κυβερνήσεις θα έπρεπε να πιέσουν ώστε να σπάσουν οι μεγάλες τράπεζες σε μικρότερες, λιγότερο παγκοσμιοποιημένες, που να μπορούν να διευθύνονται καλύτερα και να ελέγχονται καλύτερα. Αντ’ αυτού, επέτρεψαν στις τράπεζες να γίνουν τόσο μεγάλες, ώστε η πιθανή κατάρρευσή τους να απειλεί τη χώρα που τις φιλοξενεί. Κοιτάξτε τι γίνεται τώρα στην Ιρλανδία. Είναι το κλασικό παράδειγμα για το πόσο κακό είναι να επιτρέπεις τη δημιουργία πολύ μεγάλων τραπεζών για το μέγεθος της χώρας.

Περιμένει στη γωνία ο επόμενος Μέιντοφ να κλέψει μερικά δισεκατομμύρια;

Πάντα θα υπάρχουν νεότεροι και πιο έξυπνοι απατεώνες να κάνουν καινούργια και μεγαλύτερα οικονομικά εγκλήματα. Αυτοί οι σατανικοί άνθρωποι μαθαίνουν από τους προκατόχους τους και εφευρίσκουν καινούργια κόλπα για να ξεφεύγουν από τους ελέγχους. Πάντα θα υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι που θα προσπαθούν να εκμεταλλευτούν τους άλλους. Αυτή είναι η ανθρώπινη φύση.